Ziemia nasza Planeta XMC.PL

SuperGEO.XMC.PL

Planeta Ziemia Geografia Geologia Geodezja Tematy Informacje Teoria Mapy Świat

🌍 Geodezja Podział

Geodezję jako naukę i technikę dzielimy zwykle na geodezję:

Wyższą – jej zadaniem jest badanie i wyznaczanie rozmiarów i kształtu bryły ziemskiej lub jej znacznych części z uwzględnieniem krzywizny powierzchni odniesienia.

Ogólną (gospodarczą) – zwaną dawniej geodezją niższą lub miernictwem, zajmuje się szczegółowymi pomiarami sytuacyjnymi (poziomami) i wysokościami lub sytuacyjno-wysokościowymi na mniejszych obszarach rozpatrywanych w odniesieniu do płaszczyzny.

Do geodezji gospodarczej zaliczamy geodezję:
inżynieryjno - przemysłową
geodezję miejską
geodezję górniczą
geodezję rolną i leśną (geodezyjne urządzenia terenów rolnych i leśnych).

W sferze geodezji gospodarczej ( ogólnej) rozwinęły się więc różnego typu pomiary specjalne
związane z:
budownictwem
rolnictwem
leśnictwem
inżynierią środowiska
innymi dziedzinami gospodarki narodowej

🌍 Geodezja Jako Nauka

Geodezja >> jest jedną z najstarszych dziedzin nauki i techniki. Pojęcie geodezja, wprowadzone przez Arystotelesa, pochodzi od greckich wyrazów γ η – ziemia oraz δαίνυμi (czas przyszły – δαίσω ) – dzielić. Stąd dosłownie termin geodezja oznaczałby podział ziemi. W rzeczywistości pojęcie geodezja zarówno w starożytności, jak i obecnie określa w najogólniejszym ujęciu naukę i technikę, zajmującą się pomiarami i badaniami rozmiarów i kształtu powierzchni kuli ziemskiej lub jej części oraz zastosowaniem pomiarów i ich wyników do rozwiązywania zagadnień projektowych i badawczych w poszczególnych dziedzinach techniki i inwestycji inżynieryjno-budowlanych.

W pracach geodezyjnych można wyodrębnić dwa zasadnicze rodzaje pomiarów:

1. Poziome (sytuacyjne) – zadaniem ich jest wyznaczanie położenia rzutu ortogonalnego punktów powierzchni ziemi na powierzchnię (płaszczyznę)odniesienia.

2. Pionowe, czyli wysokościowe (niwelacja) – zajmują się określaniem odległości tych punktów od powierzchni (płaszczyzny)odniesienia.

🌍 Geodezja znaczenie

W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza:

  • 1) wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury;
  • 2) walory architektoniczne i krajobrazowe;
  • 3) wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych;
  • 4) wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
  • 5) wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych;
  • 6) walory ekonomiczne przestrzeni;
  • 7) prawo własności;
  • 8) potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa;
  • 9) potrzeby interesu publicznego.

Geodezja ma szczególne znaczenie w rozwoju wielu dziedzin społeczno-gospodarczych naszego kraju. Planowanie przestrzenne miast i osiedli w ramach uprzemysłowienia kraju, urbanizacja i budownictwo powszechne, urządzanie terenów zielonych i kształtowanie środowiska przyrodniczego – wymagają wstępnych prac geodezyjnych, sporządzenia podkładu geodezyjnego dla celów ewidencji gruntów i budynków.

🌍 Gospodarowanie przestrzenią

Projektowanie i gospodarowanie przestrzenią na zamieszkiwanych przez ludzi terenach nie jest wynalazkiem naszych czasów. W najdawniejszych ludzkich osiedlach są wyraźnie widoczne założenia planistyczne. Widać celowość usytuowania grodu czy osiedla, zapewniającego warunki obronne oraz dostęp do wody i źródeł żywności.

Planowanie zapewnia odpowiedni podział przestrzeni na tereny zabudowy o różnych funkcjach – administracyjne (zazwyczaj usytuowane w centrum miasta), przemysłowe, handlowe, mieszkalne, oraz rekreacyjno-sportowe i wypoczynkowe. Konieczne jest również odpowiednie rozplanowanie tras komunikacyjnych zapewniających możliwość przemieszczania się mieszkańców w różnych kierunkach.


W nowoczesnych rozwiązaniach urbanistycznych koncentryczno-pasmowych uwzględniano otwarte tereny tzw. klinów napowietrzających wcinających się głęboko w tkankę miasta – doprowadzających świeże, czyste, natlenione powietrze z otaczających miasto terenów przyrodniczych. Jest to szczególnie ważne w czasach współczesnych gdy gwałtowny wzrost motoryzacji spowodował znaczne zanieczyszczenie powietrza w mieście spalinami.

🌍 Planowanie przestrzenne

Całokształt działań zmierzających do zapewnienia prawidłowego rozwoju poszczególnych obszarów kraju. Planowanie przestrzenne to sztuka organizowania przestrzeni na potrzeby człowieka, przy jednoczesnym uwzględnieniu wzajemnych powiązań poszczególnych regionów, a nawet nadrzędnych interesów ogólnokrajowych. Planowanie przestrzenne w skali kraju to np. lokalizacja nowych ośrodków przemysłowych bądź od podstaw, w skali regionu – np. lokalizacja terenów rolniczych, turystycznych itp., w skali miasta – np. wkomponowanie nowej zabudowy w już istniejącą, tak by nie szpeciła krajobrazu i jak najlepiej służyła mieszkańcom. Planowaniem przestrzennym najczęściej zajmują się zespoły specjalistów różnych dziedzin (urbaniści, architekci, geografowie, ekonomiści, ekolodzy i in.), a pierwszym etapem jest zawsze rozpoznanie warunków środowiska geograficznego.

🌍 Ochrona litosfery

Degradacja litosfery jest procesem wieloprzyczynowym, skomplikowanym i mocno zaawansowanym, a jednocześnie bardzo dotkliwym i groźnym dla całej ludzkości.

Skuteczna ochrona tego elementu środowiska nie może więc polegać na pakiecie działań skoncentrowanych wyłącznie na samej litosferze. Przeciwstawienie się narastającym zagrożeniom litosfery jest możliwe przy realizacji kompleksowego, strategicznego programu ochrony środowiska, ściśle powiąza­nego z gospodarką funkcjonującą na zasadach ekorozwoju.

Strategiczne cele kompleksowej ochrony litosfery obejmują przede wszyst­kim:

- powstrzymanie procesów fizycznej, chemicznej, radiacyjnej i biologicz­nej degradacji litosfery;

- zapewnienie niezakłóconego toku naturalnego obiegu materii i energii w litosferze w ramach procesów rzeźbotwórczych, glebotwórczych, hydro­geologicznych oraz biologicznych;

- zapewnienie trwałości eksploatacji odnawialnych zasobów litosfery i jednocześnie maksymalne wydłużenie okresu czerpania użytków z nieod­nawialnych zasobów litosfery;

- ochronę najcenniejszych (krajobrazowo, ekologicznie) fragmentów lito­sfery przed wszelkimi formami antropopresji.

  1. Prawne i planistyczne instrumenty ochrony litosfery.

Wśród prawnych instrumentów ochrony litosfery najważniejszą rolę odgrywaj przepisy określające zasady reglamentacji lub gospodarowania zasobami środowiska. W szczególności istotne są reglamentacje w gospoda­rowaniu:

🌍 Degradacja Litosfery

Degradacja wskutek czynników naturalnych.

Do czynników naturalnych, powodujących degradację naturalną gleb, można zaliczyć zmiany klimatyczne, zmiany szaty roślinnej oraz przemieszczanie i degradację gleby wyniku erozji.

Źródłem degradacji litosfery są także jej współoddziaływania z atmo­sferą i hydrosferą. Obumarłe składni­ki biocenozy również wnoszą dolitosfery zanieczyszczenia przechwycone z hydrosfery i atmosfery. W ramach nieustannego krążenia substancji i pier­wiastków w biosferze część zanieczyszczeń i składników litosfery wchodzi w struktury organizmów żywych, a także ulega alokacji do hydrosfery (np. spływ wód i zanieczyszczeń do zbiorników wodnych, rozpuszczanie się w wodzie zanieczyszczeń zawartych w osadach dennych) i do atmosfery (unoszenie pyłów t powierzchni, ekshalacje gazów z wulkanów, z wysypisk odpadów, z kopalń).

Degradacja wskutek czynników antropogenicznych

Szacuje się, że człowiek w toku swojej ekspansji demograficznej i gospodar­czej zdegradował lub zniszczył ponad połowę istniejących na świecie zasobów gleby.

Czynniki antropogeniczne, powodujące degradację antropogeniczną gleb, są związane z uprawą, zmianowaniem, mechanizacją, melioracją ,chemizacją i wpływem wielu innych i przejawów działalności gospodarczej.

Antropogeniczne przeobrażenia i degradacje litosfery przede wszystkim dotyczą:

  • przekształceń powierzchni ziemi,
  • zmian fizyczno-chemicznych właściwości skał,
  • zmian rozkładu pól naprężeń w utworach skalnych, - zmian hydrogeologicznych,
  • tworzenia gruntów antropogenicznych (inżynierskie mieszanki g

    [Czytaj Więcej]

🌍 Stan i przyczyny degradacji gleb

Degradacja gleby - polega na spadku jej urodzajności spowodowanym takimi czynnikami środowiska, które pogarszają warunki życia i plonowania roślin uprawnych, wpływają trwale na skład gatunkowy roślinności, zmniejszają wartość użytkową płodów rolnych i leśnych oraz pogarszają ekologiczną funkcję w ekosystemach przez pokrywę glebowo-roślinną. Skutkiem działania tych czynników jest obniżenie jakości i ilości próchnicy w glebie, wymywanie kationów zasadowych (wapnia, potasu i magnezu) oraz zakwaszanie gleby i niszczenie jej struktury, a w dalszej kolejności spadek zasobności i żyzności gleby.

Wierzchnie warstwy litosfery są przetwarzane w długotrwałych pro­cesach fizyczno-chemicznych i biologicznych (przy istotnym udziale mikro­organizmów), które przekształcają stopniowo skaty w gleby będące bazą egzystencji wszystkich organizmów lądowych. Procesy glebotwórcze trwają nieustannie, utrzymując się w równowadze dynamicznej dzięki stałemu obie­gowi materii i energii, którego to obiegu gleby są ważnym ogniwem. Antro­pogeniczna presja na litosferę prowadzi do coraz szybszego degradowa­nia gleb w skali globalnej. Degradacja ta ma charakter bezwzględny lub względny. Bezwzględność oznacza tu trwałość obniżenia lub utratę biologicz­nej aktywności środowiska glebowego. Degradacja względna gleb polega na przeobrażeniu dotychczasowego układu w nowy. Spadek aktywności bio­logicznej jest wtedy charakterystyczny tylko dla okresu przejściowego. Wyróż­nia się także zjawisko zmęczenia gleb, polegające na zwolnieniu funkcji i procesów glebowych.

Do najważniejszych przyczyn degradacji gleb zalicza się:

  • trzebież lasów oraz niszczenie naturalnych pokryw roślinnych i synan­tropizację szaty roślinnej:
  • zaburzenie stosunków wodnych (przesuszenie lub

    [Czytaj Więcej]